واکاوی تجارب زیسته‌ی داوران لیگ برتر فوتبال ایران از منظر تحلیل روانی: یک رویکرد پدیدارشناسی | ||
| مطالعات روان‌شناسی ورزشی | ||
| مقاله 9، دوره 16، شماره 61، پاییز 1406 | ||
| نوع مقاله: مطالعه پژوهشی اصیل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22089/spsyj.2026.19155.2674 | ||
| نویسندگان | ||
| رسول صالحی1؛ احمد محمودی* 2؛ احسان محمدی ترکمانی2؛ ابراهیم علی دوست قهفرخی3 | ||
| 1کارشناس ارشد مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه مدیریت ورزشی، دانشکدۀ علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3استاد گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر، واکاوی تجربه‌ی زیسته‌ی داوران لیگ برتر فوتبال ایران از پدیده‌ی تحلیل‌رفتگی روانی بود. این مطالعه با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری مبتنی بر سنت ون‌منن (1990، 2014) انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل داوران و کمک‌داوران فعال لیگ برتر در فصل ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و تا رسیدن به کفایت داده‌ها، با ۱۹ نفر آنان مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته صورت گرفت. فرآیند تحلیل، براساس مراحل ون‌منن (1990؛ 2014) شامل تأمل پدیدارشناختی، کاهش معنایی، استخراج ساختارهای تجربه و نگارش بازتابی انجام و در نرم‌افزارMaxQDA 2024 مدیریت شد. نتایج نشان داد که تجربه‌ی تحلیل‌رفتگی داوران در بستر سه دسته شرایط پیشینی شکل می‌گیرد: ناکارآمدی ساختاری و مدیریتی (مانند ناامنی مالی و فقدان حمایت سازمانی)، فشار محیطی و اجتماعی خصمانه (از جمله حملات رسانه‌ای و خشونت نمادین)، و ماهیت تنش‌زای حرفه داوری. مؤلفه‌های ماهوی تجربه نیز در سه بُعد «تخلیه‌ی عاطفی عمیق»، «مسخ حرفه‌ای» و «کاهش خودکارآمدی ادراک‌شده» تبلور یافت. پیامدهای تجربه در سه سطح حرفه‌ای (افت تمرکز و تردید در ادامه ی فعالیت)، روانی-زیستی (اضطراب، اختلال خواب و تنش بدنی)، و اجتماعی-خانوادگی (سرریز استرس به روابط نزدیک) ظهور کرد. عصاره‌ی پدیدارشناسیی تجربه نشان داد که تحلیل‌رفتگی برای داوران یک فرآیند تدریجی و رسوب‌وار است که در برخورد سه نیروی اصلی-فشار ساختاری، خشونت اجتماعی و ویژگی‌های ذاتاً پرتنش داوری-شکل می‌گیرد.یافته‌ها تأکید می‌کنند که برخلاف بسیاری از مُدل‌های بین‌المللی، در فوتبال ایران ناامنی ساختاری و بی‌احترامی اجتماعی نقش محوری در فرسایش روانی داوران دارند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تحلیل‌رفتگی روانی؛ تجربه ی زیسته؛ فشار اجتماعی خصمانه؛ ناکارآمدی ساختاری؛ داوران فوتبال | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 477 |
||